ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΚΩ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΟΚΡΑΤΙΑ

Η ταυτότητα ενός λαού είναι άρρητα συνδεδεμένη με τη γλώσσα. Οι Έλληνες είναι ο μόνος λαός σ’ ολόκληρη την Ευρώπη έχουν το προνόμιο να λένε τον ουρανό “ουρανό” και τη θάλασσα “θάλασσα” όπως την έλεγαν ο Όμηρος και ο Πλάτωνας πριν δυόμισι χιλιάδες χρόνια.

Η ιστορία δεν είναι ένα στατικό απόθεμα του παρελθόντος είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο που θέτει συνεχώς νέους προβληματισμούς και ερωτήματα. Επειδή το κοινωνικό πλαίσιο συνεχώς μεταβάλλεται μπορεί ορισμένα γεγονότα με τον χρόνο να αλλοιωθούν τόσο ώστε να υπάρξει διαφορετική εκτίμηση ακόμα και αντίθετη.

Η ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΟΚΡΑΤΙΑ

Δύο ήταν οι διώκτες της Ελληνικής παιδείας, ο Mario Lago και ο Cesare Maria De Vecchi.

Η παιδεία ήταν το κατ’ εξοχήν πεδίο διάδοσης και προπαγάνδας του Φασισμού είτε στην Ιταλία είτε στις αποικίες. Στα σχολικά βιβλία και εκπαιδευτικά προγράμματα στα Δωδεκάνησα αφαιρέθηκε η λέξη Έλληνας. Από την πρώτη περίοδο της κατοχής από τον στρατηγό Ameglio μέχρι την συνθήκη της Λοζάνης υπήρχαν συνεχώς παρεμβάσεις από την Ιταλική διοίκηση. Όμως μετά το 1924 ο Mario Lago που βρήκε το πεδίο ελεύθερο έπεσε στην ελληνοορθόδοξη εκπαίδευση σαν ταύρος σε υαλοπωλείο. Απαγόρευσε την είσοδο και χρήση σχολικών βιβλίων από την Ελλάδα. Οι πρώτες διώξεις έγιναν σε διανοούμενους δασκάλους και ιερείς. Η προσπάθεια αλλοίωσης μέχρι εξαφάνισης της Ελληνικής γλώσσας ήταν ο πρώτος στόχος του. Το μεγάλο έργο του ήταν ο σχολικός Κανονισμός (Ordinamento scolastico) του 1926 για τα δημοτικά και γυμνάσια. Εκδιώχτηκε η εκκλησία από την εκπαίδευση και δημιουργήθηκαν ιταλικά σχολεία και παιδαγωγική ακαδημία που ήταν δωρεάν και όλοι οι δάσκαλοι έπρεπε να μάθουν ιταλικά. Στα ελληνοορθόδοξα σχολεία οι μαθητές έπρεπε να πληρώνουν δίδακτρα και απαγορεύθηκε να τα επιχορηγεί η Ελλάδα. Οι Έλληνες επιστήμονες που σπούδαζαν στην Ελλάδα έπρεπε να πάνε στην Ιταλία να κάνουν μαθήματα στα ιταλικά να δώσουν εξετάσεις για να μπορούν να εργαστούν στην αποικία της Δωδεκανήσου (διάταγμα 1/12/1929).

Ο διάδοχος του Cesare Maria De Vecchi έδωσε το τελειωτικό κτύπημα απαγόρευσε την ελληνορθόδοξη εκπαίδευση (διάταγμα 149/21.7.1937)και απαγόρευσε την Ελληνική γλώσσα όχι μόνο στα σχολεία αλλά και σε κάθε δημόσιο χώρο. Η ελληνική γλώσσα επιτρέπονταν μόνο στις εκκλησίες.

Τα ελληνόπουλα είχαν δύο επιλογές: είτε θα έμεναν εκτός εκπαίδευσης επειδή οι γονείς τους δεν τα έστελναν στα ιταλικά σχολεία, είτε θα φοιτούσαν στα ιταλικά σχολεία διδασκόμενοι όλα τα μαθήματα στην ιταλική γλώσσα.

Τον Οκτώβριο/1944 μεσούσης της Γερμανικής κατοχής οι Κώοι ζήτησαν την επαναλειτουργία των ελληνικών σχολείων, οι Γερμανοί το επέτρεψαν παρά την αντίδραση των Ιταλών. Έτσι επανήλθε η ελληνική εκπαίδευση.

ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΑ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ

Την περίοδο της Ιταλοκρατίας μετά το 1938 άρχισαν κρυφά τα ελληνόπουλα να μαθαίνουν τα ελληνικά γράμματα στην εκκλησία και τα κατηχητικά επίσης κρυφά με τους γονείς τους.

Πρώτα η δασκάλα Τασία Σεβαστού - Τσάμπαλα, το Σεπτέμβριο του 1943, δημιούργησε το «κρυφό σχολείο» στο Κακό Πρινάρι με 158 μαθητές. Επίσης η Αννέτα Λαουμζή στις αρχές του 1944 δημιούργησε ένα άλλο κρυφό σχολείο. Παρόμοιο σχολείο δημιουργήθηκε και

στην Καρδάμαινα με 28 μαθητές από τη δασκάλα Ελένη Λαππά.

Στις Χαϊχούτες την περίοδο του πολέμου είχαν καταφύγει αρκετοί Κώοι για να προστατευθούν από τους συνεχείς βομβαρδισμούς Γερμανών και Βρετανών. Από τον Οκτώβριο του 1943 έως τον Ιούνιο του 1945 λειτούργησε ελληνικό σχολείο με 27 μαθητές, που στήριξε οικονομικά ο ένθερμος πατριώτης Αντώνιος Κιοσσόγλου, με δασκάλους τον Μικέ Θ. Μουζουράκη και τον Μιχαήλ Ποσειδώνος Ζαΐρη.

ΠΗΓΕΣ

1) Κ. Ιωάννου – Κ. Κογιόπουλος.  ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ (ΟΘΩΜΑΝΟΚΡΑΤΙΑ-ΙΤΑΛΟΚΡΑΤΙΑ) 2016.

 2) Κ. Κογιόπουλου. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ. ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 20^ΟΥ ΑΙΩΝΑ. 2005