ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ 1912-1948

PACTA SUNT SERVANDA - ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΗΡΟΥΝΤΑΙ. 

Βασική αρχή του διεθνούς δικαίου που αναφέρει ότι τα σύνορα τα οποία ορίστηκαν με διεθνή συνθήκη παραμένουν αμετάβλητα και διαρκή.

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΠΠΟΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΟΥΣ

Η Ρόδος παραδόθηκε μετά από πολιορκία πέντε μηνών από τους Οθωμανούς του  Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή. Η συνθήκη παράδοσης υπογράφηκε στις

20/Δεκεμβρίου/1522. Ο Σουλεϊμάν επέτρεψε στους ηττημένους Ιππότες του Αγίου Ιωάννη και στον άμαχο πληθυσμό να αποχωρήσουν εντός 12 ημερών.

Στις 2/Ιανουαρίου/1523 οι Ιππότες με αρκετούς Έλληνες (4-5000) επιβιβάστηκαν σε ενετικά πλοία και έφυγαν.

Οι Οθωμανοί μετά την κατάληψη το νησιών το 1523 έδωσαν σημαντικά προνόμια ώστε τα νησιά (πλην Ρόδου και Κω)  να αυτοδιοικούνται [i].

Οι Νησιώτες προσπάθησαν με συνεχείς αγώνες για τη διατήρηση των προνομίων συνεχίστηκαν ακόμη και στην αρχή της ιταλικής κατοχής. Οι Ιταλοί κατάργησαν όλα τα προνόμια των νησιών και επέβαλαν μια αποικιακού τύπου αντίληψη στη διοίκηση τους. Για τα Δωδεκάνησα τότε άρχιζε μια άλλη κατοχή που δεν θα ήταν και η τελευταία. Μέσα από διπλωματικές μάχες, αλλά και δύο Παγκόσμιους Πόλεμους οι Δωδεκανήσιοι με υπομονή και καρτερία περίμεναν τη δικαίωσή τους που ήλθε το 1947 με την ύψωση της ελληνικής σημαίας.

Οι Ιταλοί κατέλαβαν τη Ρόδο στις 4 Μαΐου 1912 και ολοκλήρωσαν την κατάκτηση όλης της Δωδεκανήσου ως τις 22 του ίδιου μήνα.

Η παράδοση των οθωμανών στην Ψίνθο  

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΤΟΧΗ - ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

H νεότερη κατοχή των νησιών διήρκεσε ουσιαστικά 31 και τυπικά 36 χρόνια και μπορεί να χωρισθεί στις εξής περιόδους[ii]:

1) Προσωρινή Ιταλική στρατιωτική κατοχή, από την αρχή της κατάληψης της Ρόδου 5/5/1912 μέχρι τις 18/10/1912, που υπογράφεται η Συνθήκη Ειρήνης στο Ouchy της Λωζάννης. Πρόκειται για καθαρά προσωρινή στρατιωτική κατοχή.

2) Κατοχή ως ενέχυρο, από τις 18/10/1912 μέχρι τις 20/8/1915, που η Ιταλία στα πλαίσια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου κηρύσσει τον πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η Ιταλία έως τότε κρατούσε τα νησιά ως ενέχυρο.

3) De Facto Κατοχή, από τις 20/8/1915 μέχρι τις 24/7/1923, που υπογράφθηκε η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης.

4) Πλήρης κυριαρχία, από τις 24/7/1923 μέχρι τις 11/9/1943, που η Ρόδος καταλήφθηκε από τους Γερμανούς.

5) Ιταλογερμανική κατοχή, από τις 11/9/1943 που οι Γερμανοί κατέλαβαν τη Ρόδο έως τις 8/5/1945, που υπογράφθηκε η συνθήκη παράδοσης της Γερμανίας.

6) Αγγλική κατοχή - διοίκηση, από τις 8/5/1945 έως τις 31/3/1947 που υψώθηκε η ελληνική σημαία.

7)  Ελληνική στρατιωτική διοίκηση, από τις 31/3/1947 που υψώθηκε η ελληνική σημαία έως τις 7/3/1948 που έγινε η Ενσωμάτωση.

8) 7/3/1948 η Ενσωμάτωση με την Ελλάδα.

Α) 1948 – 1955. Γενική διοίκηση Δωδεκανήσου.

Β) 1955 μέχρι σήμερα.  Νομαρχία Δωδεκανήσου.

ΤΑ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ ΤΟ 1912

0Ι ΣΥΝΘHΚΕΣ ΠΟΥ ΚΑΘOΡΙΖΑΝ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΏΣ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ

1) Στις 18 Οκτωβρίου 1912 υπογράφθηκε η ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΟΥ QUCHY, που έβαζε τέλος στον Ιταλοτουρκικό πόλεμο. Τα Δωδεκάνησα θα επιστρέφονταν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ώσπου να εκκενώσουν οι Οθωμανοί τη Λιβύη.

2) Τον Απρίλιο 1915 με τη ΜΥΣΤΙΚΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ, η Ιταλία εγκατέλειψε τους συμμάχους της, Γερμανία και Αυστρία και προσχώρησε στην Αντάντ. Έλαβε γι’ αυτή της την πράξη πλούσια ανταλλάγματα· τη Δαλματία, τη B. Ήπειρο, τα Δωδεκάνησα, και τη Μικρά Ασία. H Ιταλία έλαβε υπό την πλήρη και οριστική κατοχή της τα Δωδεκάνησα, που ήδη κατείχε.

3) Το ΣΥΜΦΩΝΟ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ-ΤΙΤΤΟΝΙ, συνομολογήθηκε στις 29 Ιουλίου του 1919 στις Σέβρες της Γαλλίας, στα πλαίσια της Συνδιάσκεψης Ειρήνης των Παρισίων (1919). Ήταν μια ειδική συμφωνία μεταξύ του Πρωθυπουργού της Ελλάδας Ελ. Βενιζέλου και του Υπουργού Εξωτερικών της Ιταλίας Tommazo Tittoni, που αφορούσε διμερή «μυστική» συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα την κυριαρχία των υπ’ αυτής κατεχομένων νήσων της Δωδεκανήσου, εκτός της Ρόδου, για την οποία προβλεπόταν να διενεργηθεί δημοψήφισμα, όταν η Βρετανία θα εκχωρούσε στην Ελλάδα την Κύπρο. Επίσημα η Συνθήκη αυτή καταγγέλθηκε εκ μέρους της Ιταλίας στις 25 Αυγούστου του 1922, βάσει του κατά το άρθρο 7, παρεχομένου δικαιώματος.

4) Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΩΝ ΣΕΒΡΩΝ, στις 10 Αυγούστου 1920, δηλαδή 22 μήνες μετά τη λήξη του πολέμου μεταξύ των συμμάχων και των Οθωμανών. Η Ιταλία συμφώνησε ακόμα να παραχωρήσει τα Δωδεκάνησα (εκτός από τη Ρόδο και το Καστελόριζο) στην Ελλάδα, και όταν η Βρετανία έδινε στο μέλλον την Κύπρο στην Ελλάδα, τότε (μετά από δημοψήφισμα) θα παραχωρούνταν και αυτά τα νησιά (η συμφωνία ακυρώθηκε αργότερα από την Ιταλία το 1922).

5) Η ΣΥΝ­ΘΗ­ΚΗ ΕΙ­ΡΗ­ΝΗΣ ΤΗΣ ΛΩ­ΖΑΝΝ­ΗΣ του 1923. Ου­σια­στι­κά ή­ταν η αναθε­ώ­ρη­ση της Συνθή­κης Ει­ρή­νης των Σε­βρών. Πα­ρα­χω­ρή­θη­καν στην Ι­τα­λί­α όλα τα δικαιώ­μα­τα και οι τί­τλοι της Τουρκί­ας ε­πί των Δωδεκανήσων και ό­λων των εξαρτημένων νησί­δων, κα­θώς και του Καστελόριζου, ό­πως καθορίστηκε στο άρ­θρο 15. Τα Δωδεκάνησα προσαρτήθηκαν στο Ιταλικό Βασίλειο ως «Κτήση» (Possedimento). Έτσι η Ιταλία «νομιμοποίησε» την κατοχή τους και τα ονόμασε «Ιταλικά Νησιά του Αιγαίου».

6) Η ΙΤΑΛΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΗΣ ΆΓΚΥΡΑΣ ΤΟΥ 1932 για τη διευθέτηση των θαλασσίων συνόρων στα Δωδεκάνησα: Α) για το Καστελόριζο στις 4/1/1932 και Β) για τα άλλα νησιά με το συμπληρωματικό πρωτόκολλο της 28^ης/12/1932 οριοθετήθηκαν τα θαλάσσια σύνορα των δύο χωρών μεταξύ Μικρασιατικής Ακτής και Δωδεκανησιακού συμπλέγματος.

7) Η ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ ΤΟΥ 1947. (Νομ. Διάτ. 423/1947 κύρωσης της Συνθήκης Ειρήνης στις 10/2/1947). Με το νόμο 518 της 9^ης/1/1948 (ΦEK Α/7) έγινε και η προσάρτηση των Δωδεκανήσων. Τα νησιά ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα, στην αρχή ως Στρατιωτική Διοίκηση, μετά ως Γενική Διοίκηση, στη συνέχεια ως Νομός Δωδεκανήσου και σήμερα, μετά τον «Καλλικράτη» ως Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

Η υπογραφή της Συνθήκη Ειρήνης του Quchy στις 18/10/1912

Σ. Βενιζέλος - Τ. Τιττόνι

Η Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών, με την Συνθήκη Ειρήνης των Σεβρών

Η Ιταλική μετάφραση της συνθήκης των Παρισίων

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΙΚΙΑ

Ο ορισμός κτήσης ή αποικίας είναι κάπως ασαφής και κατ’ ουσία ελάχιστα διαφέρουν.

Α) Οι κτήσεις (Possedimenti) είναι εδάφη που συνήθως προσαρτώνται μέσω κατάκτησης, συνθήκης, ή αγοράς, από μια αυτοκρατορία ή ένα κυρίαρχο κράτος και δεν αποτελούν αυτόνομη οντότητα.

Β) Ενώ η αποικία (Colonia) είναι χώρος για οικονομική εκμετάλλευση και μεταφορά εποίκων. 

Τα Δωδεκάνησα ήταν Ιταλική Κτήση, επίσημα «Ιταλικές Κτήσεις του Αιγαίου» (Possedimenti Italiani dell'Egeo) που ανήκαν στο Ιταλικό υπουργείο εσωτερικών. Όμως μετά την συνθήκη της Λωζάννης που η Ιταλία απέκτησε πλήρεις τίτλους ιδιοκτησίας στα Δωδεκάνησα, μετατράπηκαν σε αποικία. Έτσι εκτός τις στρατιωτικές δυνάμεις που στάθμευαν κατασκεύασαν αποικιακά χωριά για εγκατάσταση εποίκων, εκκλησίες και ιδρύματα της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Οπότε δεν είναι απλή κτήση αλλά αποικία που έχει όλα τα χαρακτηριστικά και το νομικό καθεστώς όπως τα όριζε προπολεμικά το διεθνές δίκαιο.

Το 1929 Άλλαξε το όνομα σε Isole italiane dell'Egeo χωρίς όμως να μεταφερθούν στο Υπουργείο Αποικιών.

Ίσως ήθελαν σταδιακά την ενσωμάτωση στην Ιταλία όπως έκαναν την de facto ενσωμάτωση και προσάρτηση των Επτανήσων στην Ιταλία, από τον Απρίλιο/Μάιο του 1941 έως τον Σεπτέμβριο του 1943, λόγω όμως των πολεμικών γεγονότων το καθεστώς αυτό διήρκεσε 29 μήνες.

ΤΟ ΕΜΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΑΚΗΣ ΑΠΟΙΚΙΑΣ ΕΙΧΕ ΤΟΠΟΘΕΤΗΘΕΙ ΣΕ ΑΡΚΕΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΗ ΡΟΔΟ. ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΦΑΣΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΕΛΕΚΕΙΣ, ΤΟ ΣΤΑΥΡΌ ΤΗΣ ΣΑΒΟΪΑΣ (ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΕΜΒΛΗΜΑ) ΚΑΙ ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ.

ΠΟΛΙΤΕΣ Η' ΥΠΗΚΟΟΙ

Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στον Πολίτη και τον Υπήκοο είναι ότι ο πρώτος είναι ελεύθερος να διαμορφώσει γνώμη και να εκφράσει άποψη, ο δεύτερος είναι υποχρεωμένος να προσαρμόσει τη συμπεριφορά του σε ένα κοινωνικό μοντέλο και στην συγκεκριμένη περίοδο στο φασιστικό.

Οι κάτοικοι της Δωδεκανήσου διέθεταν την λεγόμενη Αιγαιακή ιθαγένεια (Cittadinanza Egea ή μικρή ιθαγένεια) ήταν ένα ειδικό νομικό καθεστώς που θεσπίστηκε από την Ιταλική κυβέρνηση για τους κατοίκους του Δωδεκανήσου μετά την Συνθήκη της Λωζάννης, ήταν δηλαδή υπήκοοι που υπάγονταν στην εξουσία του Ιταλικού κράτους χωρίς να διαθέτουν δικαιώματα να εκλέγουν και να εκλέγονται και δεν υπηρετούσαν στον στρατό. Από το 1933, οι άνδρες με Αιγαιακή υπηκοότητα μπορούσαν να αποκτήσουν την πλήρη ιταλική υπηκοότητα υπηρετώντας εθελοντικά στις Ένοπλες Δυνάμεις.

ΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Οι Ιταλοί άποικοι όπως γινόταν και στις άλλες Ευρωπαϊκές αποικίες: Κατείχαν τις υψηλότερες θέσεις στη δημόσια διοίκηση, στη δικαιοσύνη, στις δυνάμεις επιβολής του νόμου και στη σχολική διοίκηση. Λάμβαναν υψηλότερους μισθούς και κρατικές επιδοτήσεις και υπάγονταν στο κοινό Ιταλικό αστικό δίκαιο.

Οι ιθαγενείς: Είχαν πρόσβαση μόνο στα μεσαία και κατώτερα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης. Η πλειοψηφία τους εργαζόταν στη γεωργία, στη βιοτεχνία και στο τοπικό εμπόριο. Διατήρησαν το «προσωπικό νομικό καθεστώς» (κληρονομιά του οθωμανικού συστήματος των millet). Για ζητήματα που αφορούσαν την οικογένεια, τους γάμους και τις κληρονομιές, δικάζονταν από τα δικά τους θρησκευτικά δικαστήρια (ορθόδοξα, ισλαμικά ή εβραϊκά), διατηρώντας μια μερική εσωτερική αυτονομία.

ΣΧΟΛΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ

ΙΤΑΛΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ, ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ TOY 1928.

Yπογράφηκε στη Ρώμη στις 30 Μαΐου 1928 από τον Μπενίτο Μουσολίνι και τον Τούρκο υπουργό Σουάντ Μπέη. Η πενταετής συμφωνία δέσμευε την Ιταλία και την Τουρκία σε αμοιβαία ουδετερότητα σε περίπτωση σύγκρουσης, να απέχουν από τη δημιουργία εχθρικών συμμαχιών και να επιλύουν τις διαφορές μέσω επιτροπής συμφιλίωσης.

Aκολουθήθηκε την ίδια χρονιά από μια παρόμοια συνθήκη μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας.

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΤΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙ ΟΘΩΜΑΝΟΚΡΑΤΙΑΣ

Όλα τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου που ανήκαν στην Οθωμανική Επικράτεια, αποτέλεσαν μια διοικητική περιφέρεια (Βιλαέτι-Vilayet), που ονομαζόταν Νομαρχία Νήσων Αρχιπελάγους, με διοικητή έναν Κυβερνήτη -“Vali”. Στη Νομαρχία Αρχιπελάγους δεν ανήκαν η Θάσος και η αυτόνομη Ηγεμονία της Σάμου. Αρχικά η Περιφέρεια είχε έδρα τη Χίο και στη συνέχεια τη Ρόδο, ενώ μετά την κατάληψη της Ρόδου από τους Ιταλούς, η έδρα της Περιφέρειας μεταφέρθηκε στη Μυτιλήνη.

Σύμφωνα με τους Οθωμανικούς και Ευρωπαϊκούς χάρτες είναι εμφανή τα σύνορα των νησιών και νησίδων της Οθωμανικής επικράτειας στο Βιλαέτι Αρχιπελάγους.

Με αυτή την χοροθέτηση οι Ιταλοί κατέλαβαν τα νησιά μετά την Αστυπάλαια. Σε αυτά στηρίχθηκαν στις συνομιλίες τους με τους Τούρκους και διευθέτησαν τα σύνορα των τότε ιταλικών νησιών με την Τουρκία το 1932, παραχωρώντας τους μάλιστα και την Αρκόνησο, λόγω της μικρής απόστασης από το Μπόντρουμ/Αλικαρνασσός.

Οι οθωμανικοί χάρτες του Βιλαετιού του Αρχιπελάγους (Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti), όπου ανήκαν τότε τα νησιά και οι νησίδες του Ανατολικού Αιγαίου δείχνουν την διοικητική διαίρεση των μεγάλων νησιών και των εξαρτημένων τους νησίδων γι’ αυτό και δεν αναφέρονται όλες ονομαστικά στην συνθήκη των Παρισίων το 1947.  Ακολούθησαν επίσης πλήθος χαρτών Τουρκικών, Νατοϊκών και άλλων που επιβεβαιώνουν αυτή την οριογραμμή.

ΟΘΩΜΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ

ΣΤΙΣ 24/7/1923 ΥΠΟΓΡΑΦΗΚΕ Η ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΗΣ ΛΩΖΑΝΝΗΣ.

Καθορίζει τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Τα Δωδεκάνησα περνάνε με πλήρεις τίτλους στην Ιταλία. Ονομάζεται Συνθήκη Ειρήνης γιατί υποχρεώνει τον ηττημένο να δεχθεί τους όρους του νικητή.

Στο κείμενο της Συνθήκης 24/7/24 συμπεριλαμβάνεται και η Σύμβαση της Λοζάνης που αποτελεί συντομότερο κείμενο και υπογράφηκε νωρίτερα, στις 30 Ιανουαρίου 1923. 

Τα δύο άρθρα που αφορούν τα Δωδεκάνησα:

Άρθρον 15.Η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλου επί των κάτωθι απαριθμούμενων νήσων, τουτέστι της Αστυπάλαιας, Ρόδου, Χάλκης,Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου, Λέρου, Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας και των νησίδων των εξαυτών εξαρτωμένων, ως και της νήσου Καστελλορίζου.

Στο Ιταλικό κείμενων αναφέρει παρακείμενες νήσοι (adiacenti).

Άρθρο 12 

Βάσει της Συνθήκης των συναφών προς τας υπό την κυριαρχίαν της Ιταλίας διατελούσας νήσους, περί ων διαλαμβάνει το άρθρον 15. Εκτός αντιθέτου διατάξεως της παρούσης Συνθήκης, αι νήσοι, αι κείμεναι εις μικροτέραν απόστασιν των τριών μιλίων της ασιατικής ακτής, παραμένουσιν υπό την τουρκικήν κυριαρχίαν.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΙΤΑΛΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ 1932. ΤΑ ΝΗΣΙΑ, ΟΙ ΝΗΣΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΣΥΝΟΡΑ

Όμως κατά την εφαρμογή της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάννης, προέκυψαν αμφισβητήσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ιταλίας ως προς τα ακριβή όρια ανάμεσα στα ιταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα και την τουρκική επικράτεια και σε ό,τι αφορούσε τις ενδιάμεσες νησίδες.

Γι’ αυτό μετά από συζητήσεις η Ιταλία και η Τουρκία κατέληξαν στην συμφωνία του 1932 που αποτελούνταν από δύο μέρη.

Α) Υπογράφτηκε η Σύμβαση της Άγκυρας της 4ης/1/1932 μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας, η οποία οριοθετούσε ορισμένα σημεία των εκατέρωθεν χωρικών υδάτων και ορισμένες νησίδες (περιοχή Καστελόριζου). Αυθημερόν (4/1/1932) οι δύο αντιπροσωπείες αντάλλαξαν επιστολές, βάσει των οποίων αναλάμβαναν την υποχρέωση να προβούν στον καθορισμό και του υπόλοιπου τμήματος των ιταλοτουρκικών θαλασσίων συνόρων. Η συμφωνία αυτή επικυρώθηκε με ιταλικό βασιλικό νομοθετικό διάταγμα αρ. 379 της 14ης/4/1932 και δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα του ιταλικού βασιλείου. Αργότερα έγινε και νόμος του κράτους (αρ. 683/3-6-1932).

Β) Δώδεκα μήνες αργότερα, στις 28/12/1932, υπογράφτηκε στην Άγκυρα, μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας, το πρακτικό που καθόρισε τα υπόλοιπα τμήματα των ιταλοτουρκικών θαλασσίων συνόρων. Στη συμφωνία αυτή προσδιορίζεται το πού ανήκουν οι περισσότερες νησίδες της περιοχής, οι οποίες «ουδεμίας αμφισβητήσεως αποτελούν αντικείμενον» μεταξύ αυτών και οι βραχονησίδες Ίμια - Kardak, των οποίων επιβεβαιώνεται η υπαγωγή στην Ιταλία, καθώς η οριοθετική γραμμή σημειώνεται «στο μέσον της αποστάσεως μεταξύ των βραχονησίδων και της νήσου Kato της Ανατολίας».

Η Κοινωνία των Εθνών (Κ.Τ.Ε.),πρόδρομος του Ο.Η.Ε., είχε ορίσει ότι οποιαδήποτε συνθήκη μεταξύ των μελών της, για να ισχύει, έπρεπε να κατατίθεται στην Κ.Τ.Ε., να προσκολλιέται και να δημοσιεύεται επισήμως απ' αυτήν. Οι προαναφερθείσες Συνθήκες της 24ης/7/1923 και της 4ης/1 /1932 ακολούθησαν αυτή τη διαδικασία, όχι όμως και το συμπληρωματικό Πρακτικό της 28ης/12/1932.

Η ερμηνεία που δίνει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είναι ότι το τελευταίο κρίθηκε ότι δεν έχρηζε πρωτοκολλήσεως κτλ., διότι θεωρήθηκε ως συμπλήρωμα (προσάρτημα) της προηγούμενης συνθήκης.

Στη συνθήκη των Παρισίων (10 Φεβρουαρίου 1947) με βάση το άρθρο 14 της Συνθήκης απλώς επιβεβαιώνεται το προηγούμενο καθεστώς.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[i] Ζερβός Σ., Η Δωδεκάνησος. Η διά μέσου των αιώνων ιστορία των Δωδεκανήσων, αι υπηρεσίαι των προς την ανθρωπότητα και τα δίκαιά των, Λονδίνον 1919, σ. 53. Με την κατάληψη της Ρόδου από τον Σουλεϊμάν το Μεγαλοπρεπή δόθηκαν στα νησιά ειδικά προνόμια (πλην Ρόδου και Κω) που επικυρώθηκαν από μια σειρά φιρμανίων από τον Μεχμέτ τον Δ΄ την 16^ηΡετζήπ 1062 (1644), από τον Αχμέτ τον Γ΄ την 14^ηΣαμπάν 1133(1717), από τον Οσμάν τον Γ΄ την 16^ηΣαμπάν 1168 (1752) και από τον ΑμπντούλΧαμίτ τον Α΄ δις, την 12^ηΣιβάλ του 1188 (1772) και την 8^ηΡεμπιλούλ-Εββέλ του 1189 (1773). Τα προνόμια αποτέλεσαν ένα καθεστώς αμετάβλητο για πολλούς αιώνες και με τα οποία οι Δωδεκανήσιοι ήταν ε­λεύθεροι να κανονίζουν, όπως αυτοί ήθελαν, τις τοπικές τους υποθέσεις και το δίκαιο σύμφωνα με τα ήθη και τα έθιμα τους.

[ii] Κογιόπουλος Κ., Κως 1912-1948. Από την κατοχή στην Ενσωμάτωση, τ. Α΄, Κως 2011, σ. 88.