EΙΝΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΟΡΘΟ Η ΕΠΑΝΑΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΤΟΧΙΚΟΥ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΘΕΣΗ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΜΑΣ ?

Ο Άγιος Νικόλαος είναι ένας Άγιος, που λατρεύουν όλοι οι χριστιανοί με πληθώρα θρύλων στο όνομά του. Όμως μόλις 37 χρόνια μετά το Σχίσμα (1054), Ιταλοί ναύτες άνοιξαν τον τάφο στα Μύρα, έκλεψαν το σκήνωμα και το μετέφεραν στην Ιταλία το 1087, για να μην το βεβηλώσουν οι Οθωμανοί, αλλά το βεβήλωσαν αυτοί οι ίδιοι με την αφαίρεσή του από το φυσικό περιβάλλον, όπου έζησε και έδρασε. Η κατοχή ιερών λειψάνων ενίσχυε την ισχύ των εκκλησιών που ο Πάπας ήθελε να έχει την πρωτοκαθεδρία. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των οστών βρίσκεται στο Μπάρι και ένα μέρος στη Βενετία.

Πρόσφατα κατά την επίσκεψη της υπουργού Λίνας Μενδώνη για το άνοιγμα του Κάστρου της Νερατζιάς, μεταξύ άλλων ζητήθηκε να γίνει η ανασκαφή στο αρχαίο θέατρο και η μεταφορά του αγάλματος του καθολικού Αγίου Νικολάου, που είχαν τοποθετήσει στην ναυτική πύλη οι Ιταλοί κατακτητές. Τελικά η Υπουργός απέκλεισε την ανασκαφή του θεάτρου! αλλά δέχθηκε την επιστροφή του αγάλματος.

Αγνοώντας ίσως ότι το άγαλμα δεν το μετέφεραν οι Ιταλοί στη Ρόδο, αλλά οι Έλληνες και είχαν κάποιο λόγο γι’ αυτό. Δεν γνωρίζω αν η υπουργός και οι τοπικές Αρχές γνωρίζουν την ιστορία αυτού του αγάλματος, ώστε έτσι αβίαστα να προτείνουν την επανατοποθέτηση.

Οι Ιταλοί θεωρούν τα αγάλματα και γενικά τα γλυπτά ως ένα θαυμάσιο μέσο μετάδοσης μηνυμάτων και συμβολισμών· ακόμα και στις ρωμαιοκαθολικές εκκλησίες αντί για εικόνες προτιμούν τα αγάλματα.

Στα Δωδεκάνησα τοποθετήθηκαν, επτά ορειχάλκινα αντίγραφα αγαλμάτων το 1937. Στην πόλη της Ρόδου, οι 5 Ρωμαίοι αυτοκράτορες δώρο του Μουσολίνι στους Δωδεκανήσιους (το ίδιο δώρο ακριβώς έκανε και στους Λίβυους), στην Κω ο Άγιος Νικόλαος και στη Λέρο το μνημείο έξω από το στρατόπεδο του 10ου Συντάγματος. Οι λόγοι που τοποθετήθηκαν ήταν η δόξα της Ρώμης, αλλά και του Καθολικισμού και έγιναν αρκετές προσπάθειες γι’ αυτό. Το μήνυμα ήταν σαφές· ανάδειξη της Ρωμαϊκής συνέχειας των Ιταλών, του Καθολικισμού, τις θυσίες και την δόξα των ιταλικών όπλων.

Το άγαλμα του Αγίου Νικολάου στην Κω είναι αντίγραφο έργου του Donatello (ακριβές όνομα Donato di Niccolò di Betto Bardi). Έχει ύψος 2,40 μέτρα και βάρος 450 κιλά. Κατασκευάσθηκε στα χυτήρια της FONDERIA ARTISTICAG.A. LAGANA στη Νάπολη το 1934-35. Μεταφέρθηκε στην Κω το 1936 και τοποθετήθηκε στη θαλασσινή Πύλη.

Από κάτω τοποθετήθηκε μαρμάρινη πλάκα που γράφει στα ελληνικά και λατινικά: «ΑΓΙΕ ΝΙΚΟΛΑΕ, ΕΥΔΟΚΗΣΟΝ ΕΥΛΟΓΕΙΝ ΚΑΙ ΣΚΕΠΕΙΝ ΤΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΠΟΛΙΝ ΔΕΟΜΕΘΑ ΣΟΥ ΕΠΑΚΟΥΣΟΝ ΗΜΩΝ». Η επιγραφή παραμένει και σήμερα, αλλά είναι σπασμένη. Το άγαλμα σαφώς παραπέμπει στην καθολική άποψη του Αγίου, που σε κοιτάει με την αυστηρή μορφή του και παρά την καλλιτεχνική του αξία, ήταν σαφώς σκόπιμη επιλογή. Τα άμφια είναι Καρδιναλίου, κρατώντας στο αριστερό του χέρι τις τρεις χρυσές σφαίρες, παραπέμποντας στο θαύμα με τις τρεις κόρες που προίκισε, ενώ η Ορθόδοξη εκκλησία βλέπει τον Άγιο με αρχιερατική ενδυμασία να κρατά στο αριστερό του χέρι το Ευαγγέλιο.

Μπορεί να πέρασαν 77 χρόνια από την αποκαθήλωσή του, αυτού και όλων των συμβόλων του φασισμού στα νησιά. Η ιστορία έχει καταγράψει την ιταλική κατοχή σαν μια κατοχή φασιστικού τύπου με άρνηση κάθε τι ελληνικού , παιδεία, θρησκεία, γλώσσα, ιδιαίτερα την περίοδο του παρανοειδούς δικτάτορα Ντε Βέκι. Μετά την Ενσωμάτωση όλα αυτά τα ιταλικά αγάλματα γκρεμίστηκαν και αφαιρέθηκαν με συμμετοχή των κατοίκων το 1948 διότι θεωρήθηκαν σύμβολα των κατακτητών.

Αν πρέπει κάτι να μπει στην κόγχη, μπορεί εκεί να τοποθετηθεί κάτι που να συνάδει με τον ιερό χώρο του Ηρώου, το άγαλμα μπορεί να τοποθετηθεί κάπου αλλού, ή εκεί κοντά, ή στο καθολικό νεκροταφείο, ή όπου αλλού κρίνουν. Η επανατοποθέτηση στο χώρο του αγάλματος δεν συνάδει με τους αγώνες των προγόνων μας. Έτσι λοιπόν αυτό θα είναι το πρώτο άγαλμα της ιταλικής κατοχής που επιστρέφει με ό,τι αυτό σημαίνει. Η ιστορία κρίνει, κατακρίνει και επιβραβεύει.

Έχω και άλλες φορές γράψει για την επιστροφή ή όχι του αγάλματος για περισσότερα:(https://www.koshistory.gr/post/%CF%84%CE%BF-%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%B1%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CF%89)